Monument Keuze Vrijheid
Het ontwerp van het monument Keuze Vrijheid is een ruimtelijke vertaling van het spanningsveld tussen verleden en heden. Het gebruik van aluminium verwijst naar de vliegtuigen uit de luchtoorlog die het Rivierengebied hebben getekend. Het monument slingert als de rivier zelf – een metafoor voor tijd, verandering en perspectief.
Binnen het monument ontstaan intieme ruimtes die uitnodigen tot reflectie op de dilemma’s van de Tweede Wereldoorlog. De verhalen zijn niet in één oogopslag te overzien – net als toen. Openingen in de wanden bieden uitzicht op de wereld van nu, waardoor verleden en heden elkaar raken. Binnen en buiten vloeien in elkaar over, en de schuine wanden en veranderlijke route benadrukken de kwetsbaarheid van vrijheid, toen én nu.
Het monument Keuze Vrijheid is een plek om stil te staan, te kijken en te voelen.
Samenstelling & productie: Flipje Streekmuseum i.s.m. Bureau Kessel
Grafisch ontwerp: Dana Dijkgraaf Design
Bouw: Schaart Adventures
De monumenten zijn mede mogelijk gemaakt dankzij de steun van:
Provincie Gelderland, Gelderland Vrijheid, Vfonds, Regionaal Stimuleringsfonds Rivierenland
Monument Keuze Vrijheid – verhalen die vrijheid voelbaar maken
In 2025 is het 80 jaar geleden dat Nederland werd bevrijd. Om dat te vieren opent op 10 april 2025 het monument Keuze Vrijheid. Dit monument bestaat uit zes plekken in het Rivierengebied: Bemmel, Elst, Ommeren, Opheusden, Tiel en Wamel. Keuze Vrijheid vertelt persoonlijke verhalen uit de Tweede Wereldoorlog en nodigt uit om na te denken over wat vrijheid vandaag betekent.
Het Rivierengebied in oorlogstijd
Het Rivierengebied was in de oorlogsjaren het toneel van hevige gevechten, gedwongen keuzes en grote onzekerheid. Achter iedere beslissing schuilde een verhaal: over moed en verzet, over overleven en verliezen, over samenwerking en vertrouwen. Het monument Keuze Vrijheid laat de stem horen van bewoners uit die tijd en verbindt hun ervaringen met onze huidige samenleving.
Zes monumenten met persoonlijke verhalen
Op iedere locatie van het monument staan persoonlijke verhalen centraal, verteld via beeld, tekst en historische bronnen. Bezoekers ervaren de dilemma’s waarmee inwoners tijdens de oorlog geconfronteerd werden, en worden uitgenodigd na te denken over de waarde van vrijheid in hun eigen leven.
Verhalen verzameld door Radboud Universiteit
Voor het monument zijn persoonlijke verhalen opgehaald door studenten van de Radboud Universiteit. Deze verhalen zijn terug te vinden op een online portal over de Tweede Wereldoorlog. Samen vormen de zes monumenten één groot verhaal: de dilemma’s van toen en hun betekenis voor nu.
Ontwerp van het monument
Het monument heeft een abstract en krachtig ontwerp. De aluminium wanden staan onder een hoek, waardoor bezoekers vernauwing en verbreding ervaren — een ruimtelijke metafoor voor de kwetsbaarheid van vrijheid.
Door de combinatie van gesloten en open ruimtes, uitzichten op het landschap en historische foto’s en illustraties ontstaat een gelaagde beleving. Bezoekers worden meegenomen in verhalen die niet in één keer te overzien zijn, zoals ook vrijheid en keuzes door de tijd heen steeds van betekenis veranderen.
Aan het einde van het monument is er ruimte voor reflectie, met zitplekken waar bezoekers elkaar kunnen ontmoeten en in gesprek kunnen gaan.
Materialen en kleurgebruik
Het monument is gemaakt van 6 mm dik aluminium, een verwijzing naar het materiaal waarvan in de oorlog vliegtuigen werden gebouwd. Het Rivierengebied speelde destijds een belangrijke rol in de luchtoorlog, waarbij zowel geallieerde als Duitse vliegtuigen in dit gebied neerkwamen.
De buitenzijde toont puur aluminium, terwijl de binnenzijde en bankjes per locatie een eigen basiskleur hebben. Zo zijn de monumenten herkenbaar als geheel, maar ook uniek in hun verschijningsvorm.
Opening en toegankelijkheid
De officiële opening van het monument Keuze Vrijheid vindt plaats op 10 april 2025, met een start in Tiel. Sprekers, nabestaanden en betrokkenen plaatsen de verhalen van toen in perspectief.
Na de opening blijven de monumenten de komende jaren gratis toegankelijk voor publiek.
80 jaar vrijheid Gelderland
Het monument Keuze Vrijheid is onderdeel van 80 jaar vrijheid Gelderland, een breed programma van herdenkingen, activiteiten en tentoonstellingen die stilstaan bij de bevrijding van Nederland en de blijvende waarde van vrijheid.
Meer informatie
Voor meer informatie over het monument Keuze Vrijheid, de zes locaties en het programma van 80 jaar vrijheid Gelderland, kunt u terecht op wo2rivierengebied.nl .
